C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch tham gia

phôc håi rõng ë ViÖt Nam

1. Giíi thiÖu

Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng cña tõng quèc gia vµ khu vùc cã liªn quan vµ t¸c ®éng ®Õn b¶o vÖ m«i tr­êng vµ sù ph¸t triÓn cña c¸c quèc gia.

Tr¶i qua bao thÕ hÖ, rõng ViÖt Nam ®· cã t¸c ®éng lín ®Õn m«i tr­êng sèng vµ lµ tiÒm n¨ng vµ hiÖn thùc mang l¹i s¶n phÈm hµng ngµy cho cuéc sèng con ng­êi vÒ ®éng thùc vËt, ®· gãp phÇn kh«ng nhá sù ph¸t triÓn ®Êt n­íc.

Rõng ViÖt Nam ë kh¾p c¸c tØnh, thµnh phè, nh­ng cã ®Õn 80% diÖn tÝch ®Êt l©m nghiÖp ph©n bè ë c¸c tØnh miÒn nói, vïng s©u, vïng xa vïng ®Þa bµn hiÔm trë, còng chÝnh lµ vïng cã nhiÒu t¸c ®éng g©y nªn t×nh tr¹ng ph¸ rõng, nhÊt lµ nh÷ng n¨m cña thËp kû 70 - 80. Do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, c¶ vÒ chñ quan vµ kh¸ch quan nªn rõng bÞ suy gi¶m vÒ diÖn tÝch vµ chÊt l­îng. §iÒu ®ã ®· t¸c ®éng xÊu ®Õn m«i tr­êng sinh th¸i, ¶nh h­ëng ®Õn kinh tÕ - x· héi vµ ®· cã lóc, cã n¬i ChÝnh phñ ®· lªn tiÕng "b¸o ®éng - ph¶i ng¨n chÆn ngay t×nh tr¹ng tho¸i ho¸ cña rõng". §ång thêi, trong qu¸ tr×nh bïng næ c¬ chÕ thÞ tr­êng hµng ho¸ n«ng s¶n, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ ®· tham gia ph¸ rõng lÊy ®Êt trång c©y c«ng nghiÖp, c©y lÊy qu¶. N¹n di c­ tù do "®i t×m ®Êt høa" còng gãp phÇn kh«ng nhá vµo sù tho¸i ho¸ cña rõng.

Tõ nh÷ng n¨m 90, ViÖt Nam ®· th«ng qua Ch­¬ng tr×nh quèc gia ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng vµ b¶o vÖ m«i tr­êng vµ ®­îc thùc hiÖn râ nÐt lµ Quèc héi kho¸ VIII, kú häp thø 9 th«ng qua ngµy 12 th¸ng 8 n¨m 1991 LuËt b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng (1991) vµ Quèc héi kho¸ IX, kú häp thø 2 ®· th«ng qua LuËt b¶o vÖ m«i tr­êng (1993). V× vËy, sù tho¸i ho¸ cña rõng ®· gi¶m bít vµ trªn mét sè vïng diÖn tÝch rõng ®· ®­îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ.

Theo nh÷ng tµi liÖu gÇn ®©y, hµng n¨m diÖn tÝch rõng cã chiÒu h­íng t¨ng (nÕu tÝnh tõ 1992 ®Õn 1997 t¨ng kho¶ng 1 triÖu ha rõng). Tû lÖ che phñ cña rõng ®· t¨ng tõ 27% (1994), 28% (1995), 28,4% (1996) vµ 28,8% (1997).

Mét th¸ch thøc lín cho ngµnh L©m nghiÖp lµ x· héi ®ang ®ßi hái ph¶i t¹o lËp l¹i rõng ®Ó phôc vô sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ®Ó trong mét vµi thËp kû tíi n©ng ®é che phñ cña rõng ®¹t 43% gãp phÇn b¶o ®¶m an ninh m«i tr­êng, gi¶m nhÑ thiªn tai, t¨ng kh¶ n¨ng sinh thuû, b¶o vÖ nguån gen, ®a d¹ng sinh häc vµ cung cÊp s¶n phÈm cho x· héi tõ rõng ngµy cµng t¨ng.

Muèn t¹o lËp l¹i rõng, ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng ph¶i cã nhiÒu ®iÒu kiÖn kh¸ch quan vµ chñ quan c¶ bªn trong vµ bªn ngoµi mét quèc gia vµ trong mét chõng mùc nµo ®ã, ë mét khu vùc träng yÕu ph¶i cã sù tham gia cña céng ®ång quèc tÕ th× míi mang l¹i hiÖu qu¶.

Trong ph¹m vi mét bµi tham luËn, t«i xin ®Ò cËp mét sè néi dung vÒ chÝnh s¸ch vµ khuyÕn nghÞ ®Ó cïng nhau gãp phÇn x©y dùng vµ ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng trong mét t­¬ng lai gÇn.

ThËt lµ thiÕu sãt, khi ®Ò cËp ®Õn chÝnh s¸ch mµ kh«ng nãi ®Õn chÕ ®é, thÓ lÖ, v.v. vµ hÖ thèng kÕ ho¹ch ho¸ ngµnh. Tr­íc n¨m 1996, Bé l©m nghiÖp (nay lµ Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn N«ng th«n) ®· xuÊt b¶n 4 tËp s¸ch quy ph¹m ph¸p luËt liªn quan trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp ®Õn L©m nghiÖp (4 tËp s¸ch nµy kh«ng d­íi 300 v¨n b¶n); §ång thêi hµng n¨m, ChÝnh phñ, c¸c Bé ngµnh ban hµnh nhiÒu v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt phôc vô cho b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng. S¾p ®Õn, Côc Ph¸t triÓn L©m nghiÖp ®­îc Bé N«ng nghiÖp Ph¸t triÓn N«ng th«n cho phÐp sÏ xuÊt b¶n TËp s¸ch nh÷ng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt hiÖn hµnh (®ang cßn hiÖu lùc thi hµnh) ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c chØ ®¹o vµ thùc thi trong lÜnh vùc L©m nghiÖp.

T«i xin nªu mét sè vÊn ®Ò chÝnh nh­ sau:

2. VÊn ®Ò giao ®Êt, cho thuª ®Êt, giao rõng vµ kho¸n rõng

ChÝnh phñ ®· cã nhiÒu chÝnh s¸ch thÝch hîp vÒ vÊn ®Ò nµy nh­ QuyÕt ®Þnh 184/H§BT (n¨m 1982) cña Héi ®ång Bé tr­ëng (nay lµ ChÝnh phñ), ChØ thÞ sè 29/ CT - TW (n¨m 1983) cña Trung ­¬ng §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, NghÞ QuyÕt 10/BCT (n¨m 1988) cña Bé chÝnh trÞ, NghÞ ®Þnh 02/CP (1994) cña ChÝnh phñ, QuyÕt ®Þnh 202/TTg (1994) cña Thñ t­íng ChÝnh phñ, NghÞ ®Þnh 01/CP (1995) cña ChÝnh phñ, LuËt ®Êt ®ai (1993 vµ 1998), LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc (söa ®æi - n¨m 1998), NghÞ ®Þnh sè 51/1999/N§ - CP (1999) cña ChÝnh phñ, 2 LuËt ®· nªu trªn, v.v.

Tõ nh÷ng ChÝnh s¸ch nªu trªn, Nhµ n­íc ®· t¹o m«i tr­êng cho c¸c tæ chøc, c¸ nh©n, hé gia ®×nh ®Òu ®­îc b×nh ®¼ng trong viÖc nhËn ®Êt, thuª ®Êt, nhËn rõng vµ nhËn kho¸n rõng ®Ó tæ chøc qu¶n lý, b¶o vÖ vµ kinh doanh rõng. ë ®©y ph¶i thÊy r»ng, Nhµ n­íc ®· phi tËp trung ho¸ trong viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn rõng mét c¸ch toµn diÖn. Ch¾c c¸c ®¹i biÓu dù héi th¶o nµy ®Òu biÕt, tr­íc nh÷ng n¨m 80 cña thËp kû nµy, chØ cã mét thµnh phÇn duy nhÊt ®­îc tham gia tæ chøc, x©y dùng vµ ph¸t triÓn rõng - §ã lµ Nhµ n­íc (tæ chøc cña Nhµ n­íc) tËp trung nhÊt lµ c¸c l©m tr­êng quèc doanh vµ c¸c c¬ së l©m nghiÖp.

§Õn nay, Nhµ n­íc tËp trung qu¶n lý nh÷ng khu rõng cã tÇm quan träng quèc gia. §ã lµ nh÷ng khu rõng ®Æc dông, rõng phßng hé, rõng kinh doanh gç lín, gç quý ë nh÷ng khu vùc quan träng mang tÇm chiÕn l­îc.

PhÇn lín diÖn tÝch ®Êt l©m nghiÖp, Nhµ n­íc giao cho c¸c tæ chøc, c¸ nh©n, hé gia ®×nh theo kh¶ n¨ng vµ quü ®Êt t¹i ®Þa ph­¬ng ®Ó kinh doanh rõng theo ph¸p luËt hiÖn hµnh. Trong n¨m 1999, ChÝnh phñ cã 3 NghÞ ®Þnh quan träng (NghÞ ®Þnh 50/1999/N§-CP, NghÞ ®Þnh 51/1999/N§-CP vµ NghÞ ®Þnh sè 43/1999/N§-CP), sÏ vËn dông cô thÓ vµo ®Çu t­ ph¸t triÓn rõng cho mäi thµnh phÇn kinh tÕ tham gia, ®©y lµ mét c¬ héi lín cho nh÷ng ai cã nguyÖn väng x©y dùng ph¸t triÓn rõng trong t­¬ng lai.

3. Ph©n cÊp qu¶n lý rõng vµ ®Êt trång rõng

NghÞ ®Þnh 17/CP (1992) h­íng dÉn thi hµnh LuËt b¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn rõng, NghÞ ®Þnh 39/CP (1994) vµ gÇn ®©y Thñ t­íng ChÝnh phñ cã QuyÕt ®Þnh 245/1998/Q§-TTg (1998) lµ mét h­íng më vµ n©ng cao tr¸ch nhiÖm qu¶n lý nhµ n­íc vÒ rõng vµ ®Êt l©m nghiÖp cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn ®­îc thÓ hiÖn:

• Néi dung qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ rõng vµ dÊt trång rõng.
• Tr¸ch nhiÖm qu¶n lý Nhµ n­íc cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn vÒ rõng vµ ®Êt trång rõng.

Mét lÇn n÷a, ChÝnh phñ kh¼ng ®Þnh l¹i tr¸ch nhiÖm cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn, v× l©u nay cã mét khuynh h­íng lµ hay ®æ lçi cho nhau: cÊp d­íi cho lµ do cÊp trªn, cÊp trªn cho nh÷ng sai ph¹m lµ do cÊp d­íi. VÝ dô ë mét huyÖn miÒn nói, khi hái vÒ qu¶n lý rõng vµ ®Êt l©m nghiÖp th× huyÖn tr¶ lêi r»ng rõng vµ ®Êt trång rõng lµ do l©m tr­êng vµ tØnh qu¶n lý, huyÖn kh«ng cã tr¸ch nhiÖm. V× mäi ho¹t ®éng vÒ rõng vµ ®Êt trång rõng ë huyÖn ®Òu do tØnh chØ ®¹o trùc tiÕp.

Chñ rõng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm vµ chÞu mäi chi phÝ khi rõng cña m×nh bÞ x©m h¹i.

4. ChÝnh s¸ch h­ëng lîi vµ ®Çu t­ ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng

ThËt lµ thiÕu sãt khi ®Ò cËp ®Õn chÝnh s¸ch l©m nghiÖp mµ kh«ng nãi ®Õn chÝnh s¸ch h­ëng lîi vµ ®Çu t­ ph¸t triÓn rõng. Nh÷ng chi tiÕt trong c¸c quy ®Þnh cña ChÝnh phñ ®· ®­îc nªu trong phÇn 1; víi nguyªn t¾c c¬ b¶n lµ chñ rõng ®­îc thô h­ëng tõ rõng khi chñ rõng ®· ®Çu t­ vèn vµ lao ®éng, cïng víi sù trî gióp cña ChÝnh phñ vµ c¸c tæ chøc, c¸ nh©n, hé gia ®×nh trong céng ®ång. ChÝnh phñ ®· cô thÓ ho¸ chÝnh s¸ch h­ëng lîi cho 2 ®èi t­îng ®Çu t­ do trî gióp cña vèn n­íc ngoµi b»ng QuyÕt ®Þnh 145 (1998), QuyÕt ®Þnh 162 (1999). Nh­ ®· nªu ë phÇn 1, ChÝnh phñ cã 3 NghÞ ®Þnh 50, 51, 43 lµ c¬ héi cho ®Çu t­ ph¸t triÓn rõng trong t­¬ng lai.

5. B¶o vÖ rõng ®Ó b¶o tån tÝnh ®a d¹ng sinh häc vµ m«i tr­êng sinh th¸i

N¨m 1963, ChÝnh phñ ®· ban hµnh NghÞ ®Þnh sè 39/CP vµ sau khi cã LuËt B¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn Rõng, ChÝnh phñ ban hµnh NghÞ ®Þnh sè 18/CP (1992) vµ c¸c QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ ®Ó t¨ng c­êng qu¶n lý, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng, h¹n chÕ khai th¸c vµ s¨n b¾t chim thó ë mét sè vïng quan träng. ChÝnh phñ ®· cã nhiÒu QuyÕt ®Þnh thµnh lËp c¸c khu rõng ®Æc dông vµ ®Õn nay ®· cã 105 khu, víi diÖn tÝch kho¶ng 2,3 triÖu ha, trong ®ã cã 10 V­ên quèc gia. §ång thêi ChÝnh phñ ®· cã nhiÒu QuyÕt ®Þnh thµnh lËp c¸c khu rõng phßng hé phôc vô trùc tiÕp cho c¸c c«ng tr×nh thuû lîi, thuû ®iÖn, phßng hé ven biÓn, phßng hé m«i tr­êng c¸c khu c«ng nghiÖp vµ ®« thÞ, v.v. Nhê cã c¸c khu rõng ®Æc dông, rõng phßng hé nªn ®· b¶o vÖ thµnh c«ng c¸c hÖ sinh th¸i ®Æc tr­ng vµ nguån gen quý hiÕm cña rõng nhiÖt ®íi, b¶o ®¶m an ninh cho hÖ thèng thuû lîi, thuû ®iÖn vµ m«i tr­êng sinh th¸i.

6. Nhµ n­íc tæ chøc l¹i hÖ thèng l©m tr­êng quèc doanh

NghÞ quyÕt héi nghÞ TW4 (kho¸ 8) (12/1998) ®· ®Þnh h­íng ®æi míi, ph¸t triÓn vµ qu¶n lý cã hiÖu qu¶ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. ChØ thÞ sè 20/1998 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ ®Èy m¹nh s¾p xÕp vµ ®æi míi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. Thùc hiÖn sù chØ ®¹o ®ã, c¸c l©m tr­êng quèc doanh ®· ®­îc tæ chøc l¹i vµ hiÖn nay cã kho¶ng 410 l©m tr­êng.

Th¸ng 9/1999, ChÝnh phñ ®· cã QuyÕt ®Þnh 187 vÒ ®æi míi tæ chøc vµ c¬ chÕ qu¶n lý l©m tr­êng quèc doanh. §©y lµ c¬ héi míi ®Ó l©m tr­êng quèc doanh kh¼ng ®Þnh ph­¬ng thøc kinh doanh l©m nghiÖp. L©m tr­êng quèc doanh kh«ng chØ mong chê ng©n s¸ch Nhµ n­íc cÊp mµ ph¶i tù tæ chøc kinh doanh trªn ®Êt l©m nghiÖp do Nhµ n­íc giao. Nhµ n­íc trî gióp nh÷ng lÜnh vùc nhµ n­íc cÇn (dÞch vô c«ng Ých) vµ c«ng tr×nh c«ng céng, d©n sinh kinh tÕ h¹ tÇng n«ng th«n. L©m tr­êng quèc doanh kinh doanh trªn ®Êt l©m nghiÖp víi môc ®Ých lîi nhuËn vµ khai th¸c rõng tù nhiªn lµ tÊt yÕu theo ph­¬ng thøc kinh doanh rõng hîp lý.

7. C¸c ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ l©m nghiÖp

Trong thêi gian gÇn ®©y ChÝnh phñ cã 2 ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ l©m nghiÖp

1. Ch­¬ng tr×nh phñ xanh ®Êt trèng ®åi nói träc (th­êng gäi t¾t lµ ch­¬ng tr×nh 327) theo quyÕt ®Þnh sè 327/TTg ngµy 12 th¸ng 9 n¨m 1992. Ch­¬ng tr×nh thùc hiÖn 4 n¨m, Ch­¬ng tr×nh ®· mang l¹i mét sè kÕt qu¶ kh¶ quan. B×nh qu©n hµng n¨m b¶o vÖ 750.000 ha rõng, trång míi 500.000 ha, trång c©y c«ng nghiÖp vµ c©y ¨n qu¶ 50.000 ha, ch¨n nu«i gia sóc, x©y dùng c¬ së n«ng th«n, ... t¹o c«ng ¨n viÖc lµm, æn ®Þnh d©n c­ gÇn 2 v¹n hé/n¨m. Ch­¬ng tr×nh ®­îc ®iÒu chØnh, bæ sung hµng n¨m cho phï hîp. (Bé KÕ ho¹ch §Çu t­, Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn N«ng th«n ®· cã b¸o c¸o tr×nh vµ ®¸nh gi¸ Ch­¬ng tr×nh).
2. Dù ¸n trång míi 5 triÖu ha rõng (th­êng gäi t¾t lµ Ch­¬ng tr×nh 661). Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· cã QuyÕt ®Þnh sè 661/Q§-TTg ngµy 29 th¸ng 7 n¨m 1998, vÒ môc tiªu, nhiÖm vô, chÝnh s¸ch vµ tæ chøc thùc hiÖn Dù ¸n trång míi n¨m triÖu ha rõng. Ch­¬ng tr×nh tËp trung môc tiªu chÝnh lµ trång míi 2 triÖu ha rõng phßng hé, rõng ®Æc dông; trång míi 3 triÖu ha rõng s¶n xuÊt, b¶o vÖ rõng hiÖn cã vµ mét sè môc tiªu kh¸c ®· ®­îc thÓ hiÖn trong QuyÕt ®Þnh.

Ngoµi ra cã c¸c Ch­¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia nh­ xo¸ ®ãi,gi¶m ngÌo, ph¸t triÓn h¹ tÇng n«ng th«n, xo¸ bá c©y thuèc phiÖn, v.v. ®· gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc b¶o vÖ vµ kh«i phôc rõng.

S¸u vÊn ®Ò nªu trªn, ®· ®­îc c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc ban hµnh t¹o m«i tr­êng th«ng tho¸ng ®Ó thu hót c¸c thµnh phÇn kinh tÕ tham gia x©y dùng rõng. Cã ý kiÕn cho r»ng chÝnh s¸ch th× ®· th«ng tho¸ng, c¬ chÕ më trong h×nh th¸i thÞ tr­êng cã ®Þnh h­íng cña Nhµ n­íc. Tuy vËy vÉn ch­a thu hót ®­îc ®Çu t­ vµo l©m nghiÖp vµ l©m nghiÖp ch­a trë thµnh thÕ m¹nh trong c¬ cÊu n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n (khi mµ ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh h¹n chÕ vµ ®i ®Õn kh«ng khai th¸c rõng tù nhiªn).

8. Nh÷ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc

8.1 ChÝnh s¸ch ch­a ®ång bé

Tõ chÕ ®é chÝnh s¸ch ®i vµo thùc tiÔn cßn cã kho¶ng c¸ch nhÊt ®Þnh

• Cßn nhiÒu thñ tôc vµ chi phÝ vÒ cÊp ®Êt.
• ChÝnh s¸ch tµi chÝnh: Vèn ng©n s¸ch cßn h¹n chÕ, ch­a t­¬ng xøng víi môc tiªu vµ nhiÖm vô; vèn vay ch­a hÊp dÉn v× l·i xuÊt cao thêi gian tr¶ nî ng¾n, trong khi ®ã kinh doanh l©m nghiÖp l¹i dµi ngµy, nhiÒu rñi ro x¶y ra, vïng trång rõng kinh tÕ - x· héi khã kh¨n; vÊn ®Ò ®Çu t­ c¬ së h¹ tÇng n«ng th«n cã nhiÒu ®iÓm h¹n chÕ.
• ChÝnh s¸ch khoa häc c«ng nghÖ, nhÊt lµ c«ng t¸c gièng; chuyÓn giao khoa häc c«ng nghÖ ®Õn d©n cßn qu¸ Ýt vµ kh«ng ®ång bé.
• ChÝnh s¸ch thu hót lao ®éng, ®µo t¹o nguån nh©n lùc ch­a hÊp dÉn, n«ng th«n thu nhËp thÊp, ®iÒu kiÖn khã kh¨n nhiÒu mÆt nªn hä chØ chó träng b¶o ®¶m nhu cÇu hµng ngµy mµ Ýt quan t©m lµm nghÒ rõng.
• ChÝch s¸ch h­ëng lîi ch­a tho¶ ®¸ng, ch­a ®ñ ®éng lùc thu hót.
• NhiÒu thñ tôc quan hÖ giao dÞch cßn qua nhiÒu cÊp.

8.2 Ch­¬ng tr×nh quèc gia lín, ph¹m vi réng nh­ng c¸c thÓ chÕ cho Ch­¬ng tr×nh cßn h¹n hÑp nh­ ph©n ®Þnh ®Êt ®ai, giao ®Êt c¬ cÊu c©y trång, vèn, v.v. trong ®ã Ch­¬ng tr×nh ph¶i triÓn khai ë vïng khã kh¨n, d©n trÝ thÊp, kinh tÕ khã kh¨n.

8.3 Môc tiªu l©m nghiÖp hÊp dÉn lµ thùc tÕ x· héi ®ang ®ßi hái trong khi ®ã biÖn ph¸p thùc thi cßn ch­a t­¬ng xøng.

8.4 HÖ thèng tæ chøc l©m nghiÖp ph©n t¸n, qu¸ máng.

Nh÷ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc nªu trªn (tuy ch­a ph¶i lµ ®Çy ®ñ) ®ang ®Æt ra cho mäi thµnh viªn cã t©m huyÕt víi rõng cã nh÷ng ®ãng gãp ®Ó qu¸ tr×nh thùc hiÖn x©y dùng rõng ®¹t kÕt qu¶ mong muèn.

9. KhuyÕn nghÞ

0. Ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng khi ®· kh¼ng ®Þnh th× c¸c môc tiªu cña Ch­¬ng tr×nh ph¶i æn ®Þnh trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh kho¶ng 15 -20 n¨m.
1. Qui ho¹ch ph©n ®Þnh ®Êt ®ai râ rµng, ®Çy ®ñ c¬ së ph¸p lý vµ cã sù tham gia cña nhiÒu phÝa, nhÊt lµ nh÷ng ng­êi trùc tiÕp nhËn ®Êt l©m nghiÖp.
2. Tæ chøc nghiªn cøu thÞ tr­êng (nhÊt lµ rõng kinh doanh) ph¶i cã th«ng tin cÇn thiÕt vµ ®ñ tin cËy ®Ó chñ rõng x©y dùng ph­¬ng ¸n kh¶ thi.
3. X©y dùng dù ¸n ph¶i b¶o ®¶m môc tiªu vµ hiÖn thùc.
4. Ph¶i cã mét chÝnh s¸ch vèn thÝch hîp cho x©y dùng rõng æn ®Þnh vµ l©u dµi trong suèt qu¸ tr×nh thùc thi Ch­¬ng tr×nh.
5. VÊn ®Ò gièng: ph¶i tæ chøc t¹o gièng, gi¸m s¸t, cung cÊp, chuyÓn giao, ... ®Õn tËn ng­êi trång rõng.
6. Tæ chøc nghiªn cøu vµ trî gióp ng­êi trång rõng nh»m h¹n chÕ s©u bÖnh h¹i rõng vµ chèng ch¸y rõng.
7. Nhµ n­íc ph¶i cã mét quü dù phßng cho l©m nghiÖp v× c©y dµi ngµy chÞu nhiÒu sù rñi ro, ...
8. VÊn ®Ò tæ chøc hÖ thèng l©m nghiÖp tõ trung ­¬ng ®Õn c¬ së ph¶i ®ñ kh¶ n¨ng ®¶m nhiÖm ®­îc nhiÖm vô.
9. VÊn ®Ò l­¬ng thùc hµng ngµy, tuy lµ vÊn ®Ò cuèi cïng nh­ng kh«ng kÐm phÇn träng yÕu ®Ó d©n kh«ng ph¶i lo ¨n th× hä míi bá vèn vµ lao ®éng cho rõng.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n.